uitzendingen o'hanlons helden starten

21st November 2013

De montage van O'Hanlons Helden zit er op. Na een dikke 5 maanden zijn er 8 nieuwe uitzendingen.

1 december       aflevering 1 - Haagsche dames in Afrika  deel 1             

O’Hanlon reist af naar de piramides in Egypte en trekt per kameel door de Nubische woestijn in de voetsporen van de Nederlandse ontdekkingsreizigster Alexine Tinne.

In de eerste twee afleveringen reist O’Hanlon de Nederlandse Alexandrine Tinne achterna. De schatrijke en piepjonge aristocrate uit Den Haag besloot in de tweede helft van de 19e eeuw niet langer te blijven zitten op haar geld, maar nam haar moeder, tante, honderden bedienden, dragers en kamelen bepakt met koffers vol dure jurken, stalen ledikanten, kristallen karaffen, schilderijen en servies mee op een reis naar plekken waar nog geen enkele reiziger eerder was geweest, laat staan een vrouw.

O’Hanlon logeert in Cairo in dezelfde peperdure kamers waar de Tinnes verbleven voor ze vertrokken. Het zou nog jaren duren voor de toeristenstromen de piramides ontdekten. Achttien dagen lang trokken de Tinnes door de Nubische woestijn. Ze hadden 102 kamelen nodig om al hun bagage te vervoeren. O’Hanlon trekt ze per eigen kameel achterna met de Nederlandse Arita Baaijens, die zelf al jarenlang alleen door de woestijn reist en voor wie Alexine Tinne een heldin is. Van haar leert O’Hanlon de kunstgrepen om een kameel op de knieën te krijgen om daarna het spoor van de Haagse dames verder te volgen langs de Nijl naar Khartoum.

 

8 december       aflevering 2 - Haagsche dames in Afrika deel 2.

O’Hanlon belandt in het door burgeroorlog geteisterde Sudan, ziet wilde olifanten in de moerassen van Zuid-Sudan en ontdekt hoe wreed de Nederlandse ontdekkingsreizigster Alexine Tinne met haar personeel omging.

De schatrijke en piepjonge aristocrate Alexandrine Tinne uit Den Haag besloot in de tweede helft van de 19e eeuw niet langer te blijven zitten op haar geld, maar nam haar moeder, tante, honderden bedienden, dragers en kamelen mee op een reis naar plekken waar nog geen enkele reiziger was geweest, laat staan een vrouw.

O’Hanlon arriveert in het door burgeroorlog geteisterde Sudan. Hier kreeg de reis van de Tinnes een grimmig karakter. Honderden samengebonden slaven op de oevers van de Nijl vervullen de dames met afschuw. De Arabische handelaren maken hen het leven zuur. Malaria en andere ziektes eisen hun tol. Als ze besluiten de Gazellerivier af te zakken, een zijtak van de Nijl, vallen ze in de handen van de beruchte slavenhandelaar Bicelli. O’Hanlon vindt de plek waar de dames vast zaten en moeder Tinne uiteindelijk zou sterven. Dochter Alexandrine reist verslagen terug naar Cairo. Haar ooit zo trotse expeditieleger valt onderweg uiteen. Tientallen bediendes blijven dood langs de kant achter. Na een paar jaar kluizenaarschap onderneemt Alexine nog een keer een grote expeditie, ditmaal naar de Toearegs. Hoewel het haar aan alle kanten wordt afgeraden vertrekt ze toch. Onderweg wordt ze overvallen en op brute wijze vermoord. Haar lichaam zou nooit worden teruggevonden.  

 

 

15 december     aflevering 3 – De Rubberdief

Redmond O’Hanlon gaat in het hart van het Braziliaanse regenwoud op zoek naar rubberzaden, net zoals zijn haast vergeten held Henry Alexander Wickham 140 jaar geleden deed voor de glorie van het vaderland Engeland.

Sir Henry Alexander Wickham is een haast vergeten en enigszins dubieuze held uit het 19de-eeuwse Groot-Brittannië. Met gevaar voor eigen leven smokkelde hij in opdracht van het botanische instituut Royal Kew Gardens in London 70.000 rubberzaden uit het Braziliaanse regenwoud naar Engeland. Met Wickhams zaden konden de Britten eindelijk zelf rubber gaan kweken in het koloniale India, wat het einde betekende van het Braziliaanse monopolie op rubber.

Na een paar decennia begonnen de Britse rubberplantages in India te renderen en binnen een mum van tijd stortte de Braziliaanse economie volledig in en raakte de miljonairsstad Manaus in het hartje van het Braziliaanse regenwoud in het slop. Sir Wickham is sindsdien een van de meest verafschuwde mannen in Brazilië, wat hem daar de twijfelachtige eretitel The Prince of Thieves heeft opgeleverd.

Zo succesvol als de Britse rubberplantages in India dankzij Wickhams diefstal waren, zo onfortuinlijk verliep het leven van Wickham zelf. Het was hem niet gegund om zélf de Indiase plantages op te zetten. Wickham bleef zijn leven lang een man van 12 ambachten en 13 ongelukken. Hij reisde de hele wereld over en probeerde allerlei plantages op te zetten om fortuin te maken. Van tabak in Australië en kokosnoten in Nieuw Guinea tot bananen in Belize. Hij legde meerdere malen bijna het loodje en na jaren van ploeteren hield zijn vrouw Violet het voor gezien en verliet hem. Wickham stierf als een eenzaam man. Zijn rubberroof was zijn enige succes in een leven vol mislukkingen.

 

22 december     aflevering 4 - Working Class Heroes

Redmond O’Hanlon gaat in het Braziliaanse regenwoud op zoek naar een mythische rubberboom waar het Victoriaanse Engeland eigenlijk zijn macht aan dankt. En hij  oefent om net zo’n bruut te worden als zijn grootste held Richard Burton.

Henry Alexander Wickham, die met een schat aan rubberzaden uit Brazilië terugkeerde, wachtte in Engeland een koude douche. Als working class boy werd hij vriendelijk bedankt voor zijn inspanningen en vervolgens aan de kant gezet. Redmond O'Hanlon is er stellig van overtuigd dat het Britse Empire nooit zo machtig zou zijn geworden zonder het klassensysteem. In het Victoriaanse Engeland bleef een arbeider een arbeider, ongeacht zijn capaciteiten of ambitie, tenzij hij net als Henry Wickham op een boot stapte en naar een Britse kolonie verkaste. Want daar stelde je als Brit ineens iets voor, ongeacht je sociale klasse. Zo ontvluchtten duizenden arbeidersjongens hun lot in het miezerige Engeland en beproefden hun geluk voorbij de evenaar. En meer dan de helft van hen liet daarbij het leven.

Honderdvijftig jaar later maakt O’Hanlon zich nog steeds kwaad over deze ongelijkheid. En daarom wordt het voor hem de hoogste tijd om zijn grootste held Richard Francis Burton voor te stellen. Want deze ontdekkingsreiziger heeft zich altijd met hand en tand verzet tegen de bekrompenheid en preutsheid van het Victoriaanse Engeland. Als briljante polyglot vertaalde Burton erotische werken als de Kamasutra en de Arabische Nachten in het Engels en daarmee alleen al legde hij een bom onder de Engelse kuisheid. Redmond herleest met rode oren Burtons werk en duikt met hernieuwde energie in het leven van Ruffian Dick zoals hij werd genoemd - de Bruut Burton. 

 

29 december aflevering 5 - De Karachi Papers

In India en Pakistan gaat O’Hanlon op zoek naar een geheim homo-erotisch rapport en onderweg wordt hij toch wel tamelijk nerveus van de enorme hoeveelheid krokodillen en kalashnikovs om hem heen.

Richard Francis Burton, de vertaler van erotische werken als de Kamasutra, werd als jongeman al na een jaar van het Trinity College in Oxford afgeschopt. Te obstinaat en te lastig. En daarop meldde de jonge Burton zich aan voor de East Indian Army en reisde af naar West-India.

Redmond O'Hanlon volgt Burton in diens eerste grote reis naar West-India. Want het was hier dat Burton de vaardigheden ontwikkelde, die hem tot de beroemde ontdekkingsreiziger zouden maken. Binnen de kortste keren sprak hij diverse talen en wist hij alles van de Indiase lokale religies, tradities en gebruiken. En die waren - tot zijn grote genoegen - een stuk liberaler dan in het preutse Engeland. Burtons leergierigheid kwam de legerleiding aanvankelijk wel van pas, want zijn almaar groeiende talenkennis en contact met de bevolking maakten hem een perfecte spion. Maar zijn medesoldaten vonden dat hij veel te ver ging in zijn ‘antropologische’ interesse en noemden hem de 'witte neger'. Uiteindelijk werd de vrije geest van Richard Burton ook de legerleiding teveel. Na een aantal jaar in het Noord-Westen van India kreeg Burton de opdracht om undercover verslag te doen van het bordeelbezoek van zijn medesoldaten in Karachi. En het betrof geen ‘gewone’ bordelen maar de huizen van plezier, waar jonge jongens, eunuchs en transgenders hun diensten verleenden. Burton nam zijn opdracht zeer serieus en schreef zijn fameuze Karachi Papers. Een rapport dat zo gedetailleerd was dat de legerleiding het diep in een la wegstopte en Burton op staande voet ontsloeg.

O’Hanlon wil weten waar die verdwenen Karachi Papers zijn gebleven en gaat op zoek. Onderweg stelt hij zijn leven in de waagschaal in het Indiase verkeer, komt hij oog in oog te staan met krokodillen, danst hij onder politiebescherming met transgenders in Karachi en wordt hij in het huidige Pakistan toch wel tamelijk nerveus van de enorme hoeveelheid kalashnikovs om hem heen.

 

5 januari              aflevering 6 –  Schipbreuk en Scheurbuik

 

Op zoek naar het gezicht van Georg Steller lijdt Redmond O’Hanlon zelf bijna schipbreuk en dwingt geldgebrek hem om tijdens zijn overtocht van Kamchatka naar Alaska rechtsomkeert te maken.

De Duitser Georg Wilhelm Steller hoorde dat in het Petersburg van Tsaar Peter de Grote ene kapitein Bering zich opmaakte voor een enorme reis. Het doel: kijken waar het Russische rijk in Siberië eindigde. Hield het wel op of zat Rusland in het oosten vast aan het net ontgonnen Amerika? Zou je over land van Petersburg naar New York kunnen lopen?

De ambitieuze Steller wilde kost wat kost mee. Dat mocht niet. Terwijl Bering met een enorm gevolg van wetenschappers en onderzoekers door Siberië reisde en er bijna tien jaar over deed om de oostkust van Siberië te bereiken, bleef Steller in zijn buurt. In Kamchatka kreeg hij kans aan boord te gaan. Samen met Bering stak hij over naar het nog niet ontdekte Alaska. Zodra Bering de kust zag wilde hij omkeren om voor de winterstormen thuis te zijn. Pas na een enorme ruzie mocht Steller van boord, heel even, voor maar tien uur. Hij verzamelde ladingen plantjes, schoot een vogel uit de lucht en zag wat gereedschap van een indiaan. Dat was zijn ontdekking van Amerika. De Russen zouden Alaska nog anderhalve eeuw als kolonie exploiteren.

Op de terugweg stierf Bering en een groot deel van de bemanning als gevolg van scheurbuik. Niemand geloofde in Stellers advies om plantjes en groente te eten. Na een jaar bouwden ze van het hout van het wrak een kleiner schip, waarmee ze de kust van Siberië bereikten. Steller zou op weg naar Petersburg sterven, half dronken doodgevroren op een slee. Lange tijd dreigde zijn naam in vergetelheid te raken. De Russen claimden de ontdekking van Alaska en wilden die eer niet aan een Duitser gunnen. Later kwamen zijn papieren alsnog tevoorschijn.

O’Hanlon slaagt er niet in de expeditie van Bering en Steller te evenaren. De reis wordt geteisterd door geldgebrek. Als ten gevolge van de omroepbezuinigingen bij de VPRO een kleine tachtig collega’s ontslagen worden en er geen geld is voor een vliegticket, stapt O’Hanlon aan boord van een zeilboot die hem naar Alaska moet brengen. Als hij onderweg te weinig geld bij zich blijkt te hebben, zet de kapitein hem op volle zee overboord.

 

12 januari           aflevering  7 - De koppensneller van Genua deel 1

O’Hanlon neemt in Italië zangles om zijn held Luigi D’Albertis na te kunnen reizen, want hij wil weten waar het afgehakte kannibalenhoofd is gebleven dat deze Italiaan ooit meenam van een ontdekkingstocht in Papua Nieuw Guinea.

De Italiaanse ontdekkingsreiziger Luigi D’Albertis kwam terug uit Papua Nieuw Guinea met het afgehakte hoofd van een onderweg neergeschoten kannibaal. In zijn boek What I did and What I saw staat een foto van het hoofd. O’Hanlon gaat in Nieuw Guinea op zoek naar de stam waar de gedode man bij hoorde.

O’Hanlon begint bij de familie van d’Albertis in Italië. Kleinkinderen weten nog hoe het hoofd ooit in een glazen pot op een tafel in de gang stond; ze waren er doodsbang voor. Maar niemand weet meer waar het is gebleven. O’Hanlon reist van museum naar museum. Langzaam leert hij meer over zijn hoofdpersoon. De zonderling d’Albertis bracht de vrouwen van de koppensnellers tot tranen, door de ene aria na de ander te zingen. Om dat te kunnen evenaren neemt O’Hanlon zangles in Genua en reist vervolgens met de foto van het hoofd onder zijn arm af naar de binnenlanden van Papua Nieuw Guinea.

 

19 januari           aflevering  8 - De koppensneller van Genua deel 2

Met een foto in de hand vindt O’Hanlon in de binnenlanden van Papua Nieuw Guinea de stam en familieleden van het afgehakte hoofd dat zijn held Luigi D’Albertis ooit meebracht; en hij gaat op zoek naar het hoofd zélf dat ergens in Italië op sterk water moet staan.

De Italiaanse ontdekkingsreiziger Luigi D’Albertis kwam terug uit Papua Nieuw Guinea met het afgehakte hoofd van een onderweg neergeschoten kannibaal. In zijn boek What I did and what I saw staat een foto met het hoofd. O’Hanlon gaat in Nieuw Guinea op zoek naar het hoofd en de stam waar de gedode man bij hoorde.

O’Hanlon reist door het hart van het land van de voormalige koppensnellers van Papua Nieuw Guinea, waar d’Albertis met ladingen vuurwerk en dynamiet de krijgers doodsangst aanjaagde. Een geweer hadden ze nog nooit gezien. O’Hanlon slaagt erin de stam te vinden, waar van generatie op generatie het verhaal van d’Albertis’ komst naar het dorp wordt doorverteld. Het was de overgrootvader van het stamhoofd die door een kogel uit het geweer van een van d’Albertis’ mannen werd gedood. De overlevering vertelt hoe ze de dag erop het lichaam zonder hoofd terugvonden. De foto uit d’Albertis’ boek brengt het dorp in rep en roer. O’Hanlon besluit terug in Italië het hoofd op te sporen. Na een intensieve zoektocht wordt hij beloond.

comments powered by Disqus